Obecne funkcjonowanie przedsiębiorstw w dobie agresywnej hiperkonkurencji oraz mnogości zagrożeń wynikających z prowadzenia działalności gospodarczej nie jest proste. Wieloaspektowy wymiar oddziaływania otoczenia wewnętrznego i zewnętrznego wpływa w sposób znaczący na wyznaczoną linię strategiczną organizacji. Przyjęcie właściwej strategii jest zatem jednym z priorytetowych działań kadry zarządzającej oraz źródłem do kreowania przewagi konkurencyjnej w oparciu o skuteczny i efektywny model biznesowy organizacji.

Coraz większe znaczenie odgrywa w nim czynnik ekologiczny. Na podstawie badań realizowanych w Polsce można stwierdzić, że przedsiębiorcy dostrzegają kryteria ekologiczne jako platformę do osiągnięcia sukcesu na rynku. Kryteria te ukierunkowane są na realizację celów ekologicznych, których realizacja jest wynikiem świadomości i wrażliwości ekologicznej zarządzających przedsiębiorstwami, którzy to dostrzegają w nich istotny wyróżnik na rynku wobec konkurentów rynkowych. Mogą być także kreowane przez społeczność lokalną i inne grupy nacisku, które oczekują od przedsiębiorstwa etycznych zachowań proekologicznych. Zatem są one źródłem budowy strategii przedsiębiorstwa, gdzie społeczna odpowiedzialność biznesu stanowi obszar rozwoju proekologicznych zachowań strategicznych firmy.

Opracowanie i wdrożenie właściwej strategii przedsiębiorstwa wymaga od niego wyjątkowej koncentracji. Koncentracja ta powinna być ukierunkowana na efekty uznawane za priorytetowe w stosunku do przyjętej wizji i misji przedsiębiorstwa. Wyrażenie w niej aspektów ekologicznych tworzy klarowną przestrzeń dla budowy kompleksowej strategii proekologicznej przedsiębiorstwa, której podstawą stanie się realizacja celów ekologicznych lub celów społecznych według przyjętych priorytetów w odniesieniu do potrzeb i oczekiwań poszczególnych, wpływających na przedsiębiorstwo grup interesariuszy oraz coraz mocniej eksponowanych w gospodarce zasad zrównoważonego rozwoju. Dzięki przyjętej strategii proekologicznej stopień wykonania celów gwarantuje zadowolenie szerokiego grona podmiotów działających w otoczeniu przedsiębiorstwa.

Strategia proekologiczna w takim układzie powinna być zorientowana na:

1. - zdefiniowanie wymagań stawianych firmie przez interesariuszy w oparciu o przyjęte kryteria ekologiczne,
2.  - określenie wpływu poszczególnych interesariuszy na organizację oraz zdefiniowanie znaczenia podejmowanych decyzji wobec nich i wymaganych ekologicznych czynników,
3. - określenie zależności wewnętrznych i zewnętrznych wobec interesariuszy przy stawianiu celów ekologicznych,
4. - określenie zdolności i stopnia osiągnięcia kompromisu wobec interesariuszy dla spełnienia wymagań ekologicznych,
5. - zdefiniowanie sposobów równoważenia różnych interesów przez przedsiębiorstwo w aspekcie zasad zrównoważonego rozwoju.

Strategia proekologiczna może być także ukierunkowana na:

• - aspekty konkurencyjności w oparciu o jakość wyrobów i usług (z uwzględnieniem cech ekologicznych wyrobu i usługi oraz jakość ekologiczną technologii wytwarzania),
• - aspekty relacji w zakresie proekologicznych technologii wytwarzania jako podstawa współuczestnictwa firm w realizacji regionalnych strategii ochrony środowiska.

Jest to istotne także z tego powodu, że strategia ekologiczna oparta jest o kryteria ekologiczne traktowane jako kluczowy czynnik sukcesu. Dzięki temu przedsiębiorstwo staje się kreatorem innowacji ekologicznych, których charakter może oddziaływać na produkty, procesy i funkcjonujące systemy zarządzania.

W takim układzie istotnym elementem budowy strategii ekologicznej jest także:

1. - ocena ryzyka ekologicznego wykorzystywanego często przez banki do udzielenia kredytów inwestycyjnych,
2. - ocena szans, mocnych stron i słabych stron w kryterium ekologicznym dla określenia potrzeby oceny skuteczności dokonanej diagnozy strategicznej w związku z realizacją założonych strategicznych celów ekologicznych,
3. - ocena ekologizacji procesów biznesowych realizowana między innymi na potrzeby stopnia wykorzystania technologii BAT, stopnia wykorzystania surowców proekologicznych w procesie wytwarzania, ograniczenia ilości wytworzonych odpadów poprodukcyjnych, zużycia zasobów, gazogenności i pyłogenności produkcji, ścieków poprodukcyjnych,
4. - ocena ekologiczności oferowanych produktów i usług w odniesieniu do ich cyklu życia ze szczególnym zwróceniem uwagi na stopień odzysku z produktu, procent recyklingu ze zużytego produktu po czasie eksploatacji, procent składu surowcowego produktu akceptowalnego pod kątem ekologicznym oraz bezpieczeństwo ekologiczne produktu.

Działania te doskonale wpływają na uzyskiwany efekt ekologiczny, którym może być między innymi:

1. - wysoka skuteczność realizacji celów ekologicznych,
2. - pełny stopień spełnienia obowiązujących przepisów prawnych w zakresie ochrony środowiska,
3. - wysoki stopień wykorzystania surowców proekologicznych,
4. - zmniejszenie oddziaływania na środowisko w zakresie emisji do powietrza, do gleby, do wody, wytwarzania odpadów i zużycia zasobów,
5. - nie powodowanie zagrożeń ekologicznych,
6. - nie ponoszenie kar administracyjnych za przekroczenie lub naruszenie warunków określonych w pozwoleniach lub innych decyzjach organów administracyjnych,
7. - zwiększenie ekologiczności produktów i usług.

Efekt ekologiczny może także dotyczyć:

1. - wzrostu jakości ekologicznej produktów i technologii,
2. - wykreowania produktów o wysokiej innowacyjności ekologicznej oznaczającej umiejętność organizacji do realizacji innowacji w powiązaniu z rynkiem w kontekście zewnętrznych tendencji ekologicznych i wewnętrznych uwarunkowań firmy,
3. - wzmocnienia elastyczności dostosowania ekologicznych produktów do potrzeb klienta w powiązaniu z postrzeganą pozytywnie ekologiczną marką produktu,
4. - obniżenie kosztów działania poprzez proekologiczne zarządzanie.

Efekt ekologiczny może powstać także w obszarze ekologizacji zachowań pracowników w odniesieniu do zasobów firmy mierzony:

1. - ilością sugestii doskonalących złożonych przez pracowników dotyczących ekologii,
2. - motywacją pracowników i stopniem ich identyfikacji z celami ekologicznymi przedsiębiorstwa,
3. - stopniem świadomości proekologicznej kadry i pracowników niższego szczebla zarządzania.

Budowanie skutecznych strategii konkurowania poprzez działania oparte o kryteria ekologiczne staje się mocnym fundamentem uzyskiwania trwałej przewagi rynkowej uwzględniającej pozytywny odbiór społeczny przedsiębiorstwa w zmieniającym się otoczeniu. Powoduje to także pomnażanie wartości przedsiębiorstwa oraz staje się stymulatorem do akceptowalnego dialogu pomiędzy „wnętrzem firmy” a jej interesariuszami i stanowi bodziec do jego rozwoju w szczelnym systemie ekologiczno-ekonomicznych intensywności oddziaływania rynkowego przedsiębiorstw.